İçeriğinde kullanılan selüloz miktarı çok ancak odun miktarı az olan 1. Hamur kağıtlar genellikle antetli kağıt, broşür ya da kitap baskısında tercih edilir. Kaliteli baskı yapmak için son derece elverişlidir.

İkinci Hamur Kâğıt

Kitap kâğıdı olarak 2. Hamur kâğıt kullanılır ve bu kâğıdın içeriğinde bulunan selüloz ve odun oranı birbirine neredeyse eşittir. Rengi tam olarak beyaz olmamakla birlikte kitap gibi ürünlerin baskısında fiyat avantajı nedeniyle bu kâğıt tercih edilir.

Üçüncü Hamur Kâğıt

Saman kâğıdı olarak da bilinen üçüncü hamur kâğıtların bileşiminde odun oranı daha fazla, selüloz oranı daha azdır. Maliyeti de oldukça düşüktür ancak kaliteli baskı yapımına uygun değildir.

Kuşe Kâğıt

Aynı zamanda fotoğraf kâğıdı olarak da bilinen kuşe kâğıtlar, özel üretilen ve parlak, yarı parlak ve mat türleri olan kâğıtlardır. Yüzeyi düzgün, pürüzsüz ve kaygandır. Bu kâğıt türü ile oldukça parlak baskılar elde edilebilir.

Amerikan Bristol

Litografi, gravür ve serigrafi gibi farklı baskı türlerinde kullanılan Amerikan Bristol kağıtların bir yüzü parlak, diğer yüzü mattır. Dayanıklılığı yüksektir ve dosya, kitap kapağı, broşür kapağı, ambalaj kutusu gibi çok farklı alanlarda kullanılmaktadır.

Aydınger

Parlak yüzeyli ve yarı saydam aydınger kâğıdı, tamamen beyazlatılmış kimyasal selülozdan üretilir. Kullanıldığı yere ve amaca göre kalınlığı değişebilir. Serigrafi baskı türünde renk ayrımı için kullanılır.

Tuale

Diğer adı fantezi kâğıt olan tuale kâğıtlarının yüzeyi kendinden desenlidir. Özellikle kartvizit ve kataloglarda sıklıkla kullanılır.

Selefon

Matbaacılıkta kâğıt ve karton gibi yumuşak yapılı ürünlerin üzerine basınç ya da sıcak termal ışıkla yapılan ve baskıyı dış etkenlere karşı korumak için uygulanan tutkal, amonyak ve su bileşiminden oluşan kaplamadır.

Kraft

Normal kâğıt türlerine göre daha kalın ve güçlü olan Kraft kâğıdının, kahverengi ve beyaz olmak üzere iki rengi vardır. Emici özelliği vardır ve bu yüzden ambalaj kâğıdı ve oto paspas kâğıdı olarak kullanılır.

Mat Kuşe Sıvama

800 gram kalınlığında basılan en kalın kâğıt türüdür. İki kartvizit kalınlığındadır ve oldukça dayanıklıdır. Buna karşın maliyeti daha yüksektir.

Matbaacılıkta görselliğin, göze hitap etmenin öneminin giderek artmakta ve ofset baskıda süsleme sanatı olarak nitelendirilen lak baskısının da her geçen gün daha popüler olmaktadır. Ofsette basılan materyallerin gerek süsleme, gerekse sürtünmeye karşı koruma veya baskının daha uzun süre dayanıklılığını sağlama amaçlı olarak lak baskıya ihtiyaç duyulmaktadır. Ofset baskıdan sonra süsleme ve koruma amaçlı kullanılan lak baskısı uygulanmaktadır.

Lak, baskı sonrası uygulanan işlemlerden biridir. Parlaklık ve dayanıklılık sağladığı için sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir. Vernik uygulamasına kıyasla daha çok parlaklık verdiği için baskı ürünlere görsel bir değer katar.

Baskı yüzeyine uygulanan lak, ürünün daha parlak ve dikkat çekici görünmesini sağlar. Bunu yaparken de toz, su, kıvrılma gibi dış etkenlere karşı ekstra bir dayanıklılık sağlar.

Lak uygulaması ne işe yarar? 

Tasarıma estetik bir görüntü kazandırmak ve korumak için yapılan bir uygulamadır. Tasarımda dikkat çekmek istenen yere veya tasarımı desteklemek için kullanılan bu yöntemin sistemimizde iki çeşidi vardır.

Lak uygulanmış kâğıt yüzeyi çizilme, nem, güneş ışığı ve kâğıt üzerindeki baskının dağılmasını karşı oldukça dayanıklıdır. Diğer kaplama yöntemlerine kıyasla lak, en parlak görüntüyü verir. Kâğıdın kalınlığı arttıkça baskı sonrası katlama, pliyaj ve kesim işlemlerinde kâğıttaki çatlama ihtimali artar.

Ofset baskı lakları özel tasarım ve baskı işlemlerinde kullanılabilir. 80-90 g/m² ağırlığında bir malzemeye lak baskı yapmak mümkündür. Sıklıkla kullanılmayan ürünlerde bu uygulama tercih edilmez çünkü bu uygulama ek bir maliyet yaratacaktır. Ayrıca tercih edilen benzer bir uygulama olan UV (Ultraviyole) lak, dispersiyon laka göre daha pahalıdır.

Lak çeşitleri

Kısmi Lak: Belirlenen tasarım alanına bir sefer uygulanan parlak selefonla elde edilir. Yüzeye parlaklık verir. Ürünün tümüne değil sadece istenilen kısmına uygulanır. Bu uygulama genellikle logosuna, iletişim bilgilerine ya da sloganlarına dikkati çekmek isteyen müşterilerimiz tarafından tercih edilmektedir.

Kabartma Lak: Belirlenen tasarım alanına parlak selefonun iki defa uygulanması ile elde edilir. Kısmi Laktan daha belirgin bir yapıya sahiptir. Özellikle davetiyelerde ve özel gün duyurularında tercih edilen kabartma lak uygulaması, baskı ürününe daha şık bir görüntü katar.

Kumlu Lak: Basılacak işin belirli kısımlarına uygulanır. Mat selefon üzerinde “kumlama efekti” daha başarılı bir sonuç vermektedir.

Lak işlemi ile birlikte tasarıma gümüş ve altın yaldız da uygulanabilir.

Selefon, baskı işlemi sonrasında ürüne uygulanan bir tür kaplama çeşididir. Baskı ürünlerini suya, ışığa ve diğer dış etkenlere karşı korumak amacıyla uygulanan bir laminasyon yöntemidir. Ürünlerin üzerine uygulanan çok ince plastik bir tabaka formundadır.

Selefon uygulaması, kâğıt ve benzeri materyalin üzerini ince ve şeffaf plastik film tabakası kaplama işleminden ibarettir.

Selefon uygulama çeşitleri

1-      Parlak Selefon: Ürünlerinize parlak bitişli bir görüntü verir. Dikkat çekici olması sebebiyle daha çok yaratıcı bir iş koluna sahip firmalar tarafından tercih edilir.

2-      Mat Selefon: Mat bitişlidir. Daha şık bir görüntüsü vardır. Resmi iş kollarında faaliyet gösteren firmalar tarafından tercih edilmektedir.

Selefon ne işe yarar?

Kâğıdın hassas ve deformasyona müsait yapısı nedeniyle bu uygulama, baskı ürünlerinin ışığa, yırtılmaya, suya ve benzer diğer dış etkenlere karşı daha dayanıklı olması için yapılmaktadır. Kitap ve defter kapakları, restoran menüleri, cüzdan ya da kartvizitlik gibi yerlerde muhafaza edilen kartvizitlerin daha uzun ömürlü ve dayanıklı olmalarına yardımcı olur.

Ayrıca “mat selefon” uygulaması, ürünlere daha şık ve zarif bir görüntü vermektedir. Davetiyeler, kartvizitler ya da broşürlerde “mat selefon” uygulamasının tercih edilme sebeplerinden bir tanesi de bu şık ve zarif görüntüdür.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Uygulama esnasında oluşan yüksek ısı sebebiyle ince kâğıt malzeme kırılabilir ya da yırtılabilir. Bu yüzden gramajı 135 gramın altındaki ince kâğıtlara bu yöntem uygulanamaz.
• Selefon uygulaması, baskı renginde bir miktar değişikliğe neden olabilir. Çünkü kâğıt üzerine uygulanan film tabakası ışığı kâğıttan daha farklı bir şekilde yansıtmaktadır.

Elektronik ortamda hazırlanmış tasarımlar ve fotoğrafların, gelişmiş baskı teknolojileri sayesinde, el değmeden, kaliteli ve hızlı bir şekilde yapılan baskı tekniğine dijital baskı denir. Geleneksel baskı yöntemlerine göre (ofset ve serigrafi) sayfa başına daha çok ürün alınabilir. Bu özelliği nedeniyle oldukça ekonomiktir ve yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu baskı tekniğinde kullanılacak tasarımlar, Photoshop ve Corel gibi bilgisayar programları ile hazırlanabilir.

Hava şartlarına karşı uzun süreli dayanıklılık sağlayan solvent bazlı boya kullanılan dijital baskı tekniği ile tanıtım ve duyuru amaçlı kullanılan billboard, tabela, afiş vb. gibi reklam ürünleri hazırlanmaktadır. Pek çok baskı tekniğini hız ve kalite açısından geride bırakan dijital baskı aynı zamanda baskı işleminde boyut sınırlandırmasını da ortadan kaldırmıştır.

Çalışma Prensibi

Geleneksel baskı teknolojilerinin aksine dijital baskıda sabit görüntülü bir baskı kalıbına ihtiyaç duyulmaz. Diğer bir deyişle bilgisayar ortamında yer alan bir dosyanın baskı kalıbı olmadan görüntüyü işleyebilen makinelerle basılması ilkesine dayanarak çalışır.

Gelişen teknolojilerin ışığında matbaacılık sektöründe giderek daha çok yer almaya başlayan dijital baskı makineleri, diğer baskı sistemlerinin sağlayamadığı pek çok avantajı beraberinde getirmektedir. Bunların en önemlisi, dijital baskı sisteminde düşük tirajlı baskı işlemlerinin düşük maliyetle basılabilmesidir. Ayrıca dijital ortamda verileri oluşturmak, güncellemek ya da değiştirmek son derece kolay olduğundan baskı öncesi aşamada dijital baskı sistemi büyük bir avantaj sağlar.

Dijital baskı makinelerinde, tasarımı bilgisayar ortamında yapılmış baskıyı, makineye gönderen ve baskıyı bu makine formatına uyarlayabilen Raster Image Processor (Görüntü İşleme Birimi) bulunmaktadır. Ofset baskı sisteminde gereken baskı öncesi hazırlık aşaması, dijital baskı sisteminde yoktur çünkü tasarım çevirim içi ortamda yapılmaktadır. Bu yüzden düşük tirajlı işlerde hem zaman, hem iş gücü hem de birim maliyeti daha az olduğu için dijital baskı büyük oranlarda tasarruf sağlamaktadır.

Dijital Baskının Tercih Edilme Sebepleri 

1. Düşük maliyet: Dijital baskı, ofset baskıya göre daha az maliyetlidir çünkü dijital baskıda ön üretim aşaması yoktur. Bu sebeple birim maliyet oldukça düşüktür. Baskı öncesi üretim sürecinde film, montaj ve kalıp işlemleri ve bu işlemlerde kullanılacak malzemeleri devre dışı bırakan dijital baskı sistemi, hem zamandan hem iş gücünden hem de malzeme kullanımından tasarruf sağlamaktadır.
2. Yüksek Hız: Dijital baskı makinelerinde bir saat içerisinde ortalama 12 bin kadar çıktı alınabilmektedir. Aynı zamanda ön üretim aşaması da gerekli olmadığından baskı öncesi süreç de büyük ölçüde kısalmıştır. Hatta tasarımın hazır olduğu durumlarda, aynı güç içerisinde bile baskı alınabilmektedir. Bu özelliği sayesinde, acil baskıya ihtiyacı olan hemen herkes dijital baskıyı tercih etmektedir.
3. Tasarım özgürlüğü ve esnekliği: Dijital baskıda kalıp kullanılmadığı için kişiye özel tasarımlar bile yapılabilmektedir. Bu sebeple hem tasarımcı, hem de müşteri dilediği şekilde baskı ürününü tasarlayabilir. Ayrıca veriler üzerinde istenildiği gibi oynama/düzenleme de yapılabilmektedir. Bu veriler de elektronik ortamlarda kolayca depolanmakta ve istenildiği an geri getirilmekte ve aradan yıllar bile geçse kalıba ihtiyaç olmadığı için aynı tasarımı bastırabilmek mümkün olmaktadır.

Ofset ismi, İngilizcedeki “OFF-SET” kelime kalıbından Türkçeye geçmiştir ve belirli gramaja kadar kağıt ve kağıt benzeri materyal üzerine baskı yapılmasını sağlar. Günümüzde kitap, dergi, gazete, broşür ve kartvizit gibi ürünlerin basımında en çok tercih edilen baskı sistemidir. Özellikle de aynı anda çok sayıda ürün basılabildiği için günlük gazetelerin baskısında tercih edilen yöntem, ofset baskıdır.

En yeni baskı tekniklerinden biri olan ofset baskıda, basılmak istenen görsel, yağ bazlı bir mürekkep ile yüzeyi düz hale getirilmiş bir kireçtaşı üzerine çizilmektedir. Bu işlemin arından uygulanan özel bir çözelti, görselin yer almadığı yerler tarafından emilir ve görseli oluşturan yağlı bölgelere nüfuz etmez.

Düz bir baskı tekniği olan ofset baskıda elle hazırlanan ya da fabrikasyon kalıplar kullanılır. Fabrikasyon kalıplarda maliyet biraz daha yüksek olsa da elle hazırlanan kalıplara göre kalite daha yüksek olur. Diğer bir deyişle ofset baskıda fabrikasyon kalıp tercih etmek, baskının daha kaliteli olmasını sağlar.

Çalışma Prensibi

Sağladığı düşük maliyet ve yüksek baskı hızı gibi avantajları sebebiyle, her ne kadar geç geliştirilen bir baskı sistemi olsa da, ofset baskı günümüzde tüm dünyada en sık kullanılan baskı sistemidir. Bu baskı sisteminde “suyun yağ bazlı mürekkeple karışmaması” prensibi temel alınmaktadır. Kullanılan baskı kalıbında, basılacak kısımlar ile basılmayacak kısımların eşit yükseklikte olması sebebiyle “düz baskı sistemi” ya da “endirekt baskı sistemi” olarak da adlandırılır. Bu baskı sisteminde kullanılan ve farklı metallerden yapılan kalıpların yüzeyi, ışığa son derece duyarlı emaye isimli madde ile kaplıdır. Emaye isimli bu madde mürekkebi tutmakta ve suyu itmektedir. Bu sebeple ofset baskı sisteminde büyük bir önem taşır.

Ofset baskı makinesi bir defada renkli baskı yapabilir çünkü basılacak her renk için ayrı bir baskı birimine sahiptir. Mavi, kırmızı, sarı ve siyah, diğer tüm renklerin elde edilmesi için kullanılır. Kullanılacak baskı kağıdı bu renk birimlerinden geçer.

Baskı işleminde kullanılan aktarıcı işlevli merdaneye, baskı jargonunda blanket adı verilmiştir. Esnek bir yapıya sahip olan blanket, kâğıda bastırıldığı sırada esneme eylemini gerçekleştirir ve dolayısıyla hem kağıtla hem de baskı kalıbı ile temas halindedir. Kalıp ise hem su hem de mürekkep merdanesine değmekte, baskı yapılacak yere mürekkebi baskı olmayacak yere de suyu almaktadır. Demin bahsetmiş olduğumuz emaye kaplı alanlar mürekkebi aldıktan sonra mürekkepli yerler blanket’e aktarılmaktadır. Baskı yapılacak alandaki mürekkep kalıp üzerinde düz görüntülüdür ancak blanket’e ters olarak geçmektedir. Daha sonra blanket’teki bu ters görüntü, baskı kazanı ve blanket kazanı arasında geçen kağıda düz olarak basılmakta ve baskı işlemi bu şekilde sona ermektedir.

Ofset baskı çeşitleri

Ofset baskı kendi içerisinde iki ana kola ayrılır. Bunlar tabaka ofset baskı ve web ofset baskıdır.

• Tabaka Ofset Baskı: Adından da anlaşılacağı gibi baskı materyali olarak tabaka kâğıtların kullanıldığı ofset baskı çeşididir. 25×35 cm’den 70×100 cm’ye kadar olan boyutlarda baskı yapabilen türevleri vardır. Gazete, dergi, kitap vb. basımlar için uygundur. İki, dört, beş, altı, sekiz, on, on iki renkli baskı makineleri türevleri mevcuttur.
• Web Ofset Baskı: Bobin kağıtların kullanıldığı ofset baskı çeşididir. Tabaka ofsete göre yüksek hızda ve az maliyette olan bir baskı çeşididir. Günümüz gazete ve dergi basım işlerinde kullanılır.

Ofset baskı sisteminin nasıl çalıştığını izlemek isterseniz, aşağıdaki bağlantıya tıklayabilir ve ilgili videoyu izleyebilirsiniz.

https://www.youtube.com/watch?v=JJTdmmc3HXU

Dpi, İngilizce “dots per inch” yani bir inç karedeki nokta sayısı anlamına gelen çözünürlük birimidir. Bir inç olarak tabir edilen ölçü birimi 2.54 cm’ye denk gelmektedir. Bu durumda dots per inch, 2.54 cmx 2.54 cm boyutundaki kare içerisine düşen nokta sayısını ifade eder. Mesela bir televizyon ya da monitör görüntüsüne bakıldığında, görüntünün ufak karelerden oluştuğu görülür. Kareler de ne kadar küçük olursa görüntü o kadar nettir. Bir inç kareyi ne kadar çok ufak nokta ile doldurursanız baskınız o kadar kaliteli görünecektir. Yani bir kare içerisinde daha fazla nokta yer aldıkça görüntü kalitesi artacaktır.

Aynı şey baskı işleminde de geçerlidir. Baskı sürecinde her ne kadar baskı makinesinin kalitesi önemli olsa da baskı yapılacak iş yeterince net değilse kaliteli bir sonuç elde edilmez. Çözünürlük yükseldikçe görüntü kalitesi de doğru orantılı olarak yükselir.

Genel olarak kullanılan veya kullanılması gereken DPI değeri 300’dür. Düşük DPI’lı ve büyük basılacak işlere de bu duruma dikkat edilmezse görüntü pixel diye tabir edilen noktacıklarla görülür. Daha düşük çözünürlüklerde kalite kaybı gerçekleşecektir. Ancak görüntü kalitesi artsın diye de çözünürlük gereğinden fazla artırılmamalıdır çünkü bu da dosya boyutunda gereksiz bir artış yaratacaktır.

Örneğin; Kartvizit Boyutu 8,4×5,2 cm, tasarım programlarında tasarımı yapılırken boyutu 8,6×5,4cm olarak çalışılmalı ve baskıya da  bu şekilde gönderilmelidir.

Altın – Gümüş Yaldız, Fosforlu Renkler, Pantone Kataloğundan seçilmiş renkler Özel Renk olarak adlandırılır.

yaldız baskı